عبد الحسين شهيدى صالحى

269

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

معصومين ( ع ) و شرح احاديث مشكل و بيان مسائل مهم علمى از جمله هيئت و نجوم ، و آنها را تفسير و تأويل نموده است . شيخ آقا بزرگ تهرانى نسخه‌اى از اين تفسير را در كتابخانهء آل شيخ الاسلام زنجانى در زنجان معرفى نموده است . و در الذريعة مىنويسد كه احتمالا اين اثر در چند مجلد است و هر بخش آن حديقه نام دارد . سپس اضافه نموده كه حديقهء سوم آن را در شرح بعضى از اخبار معضله در آخر مجلد كتاب الصلاة از مؤلفات وى به نام ( البحر الزاخر ) ديده است . منابع : الذريعة ، 3 / 67 ؛ الفوائد الرضوية ، 576 ؛ ماضى النجف و حاضرها ، 3 / 517 ؛ مصفى المقال فى مصنفى علم الرجال ، 338 ؛ معارف الرجال ، 2 / 307 ؛ معجم الدراسات القرآنية ، 40 ؛ معجم رجال الفكر ، 463 ؛ معجم المؤلفين ، 11 / 44 ؛ مفسران شيعه ، 180 . تفسير نورى ، اثر آخوند ملا على نورى ( م 1246 ق ) فرزند جمشيد معروف به نورى ، مجدد فلسفهء صدرائى ، از اعاظم حكماى شيعه در عصر خويش ( - آخوند نورى ) . اين تفسير مجموعهء تعليقات و حواشى مؤلف به زبان عربى و شيوهء فلسفى بر تفسير صدر المتألهين شيرازى ( م 1050 ق ) است ( - تفسير صدر المتألهين شيرازى ) . 1 ) بخش اول شامل سوره‌هاى فاتحه و آيهء 65 سورهء بقره ( وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ . . . ) و آية الكرسى و آيهء نور و سوره‌هاى حديد ، اعلى ، طارق ، سجده ، يس ، واقعه ، زلزال . نسخه‌هاى خطى آن فراوان است و نخستين بار در حواشى تفسير ملا صدرا به چاپ سنگى به طبع رسيد . سپس آقاى محمد خواجوى در پايان هر مجلد از طبع حروفچينى تفسير ملا صدرا آنها را تحت عنوان « تعليقات الحكيم الالهى على النورى » در سال 1366 ش با تحقيق و مقابله از روى نفيس‌ترين نسخه‌هاى خطى از جمله قسمتى از آن از روى خط مؤلف ( كه نسخه‌اش نزد آقاى دكتر سيد احمد تويسركانى محفوظ بوده است ) طبع نموده‌اند ؛ 2 ) بخش دوم تفسير سورهء اخلاص [ - تفسير